Назад na zoznam blogov

Техники на сликање

Знаеш ли што е теорија на бои — color wheel?

Што е теорија на боите и како настанал тркалото на боите? Кој го направил првиот color wheel, зошто виолетовата била кралска боја и што е хромотерапија — интересни факти за боите.
Теорија на бои и тркало на бои — color wheel

Накратко: Што е теорија на бои и како настанал тркалото на бои? Кој го направил првото тркало на бои (color wheel), зошто виолетовата со векови била кралска боја и што е хромотерапија? Ви пренесуваме интересни факти за боите кои ќе ви го променат погледот на сликањето.

Теорија на бои и тркало на бои — color wheel

Што е теорија на бои? Како настанал тркалото на бои?

Јасмина Стојановиќ, академски сликар

Пишува: Јасмина Стојановиќ, академски сликар

Откако ќе ги прочитате овие интересни факти за боите, можеби вашиот поглед кон нив ќе се промени... Веруваме дека сликањето ќе ви стане уште попримамливо!

Тркало на бои и основи на теоријата на бои

Ја знаете теоријата на бои и тркалото на бои?

Исак Њутн го направил тркалото на бои во далечната 1706 година. Њутн со својот познат експеримент со прекршување на светлината низ призма објаснил како бојата е всушност својство на самата светлина и дека таа не е карактеристика на предметот. Тоа би значело дека предметите немаат свои бои. Кога светлината ќе падне на некој предмет, тој еден дел од светлината апсорбира, а еден одбива и до окото стигнуваат само оние „бои“ кои се одбиени. Интересна е тезата како воопшто не е задолжително светлината од иста боја секој од нас да ја гледа исто. Ако размислуваме во таа насока, доаѓаме до заклучок дека светот можеби не изгледа исто во перцепцијата на двајца луѓе...?

Виолетова — кралска боја?

Персискиот крал Кир Велики избрал виолетова туника за својата кралска облека. Некои римски императори им забранувале, под закана со смрт, на обичните граѓани да носат виолетова облека. Владетелите во Византија носеле виолетови одори и ги потпишувале своите едикти со виолетово мастило. Зошто? Виолетовата боја со векови можела да се набави само во феникискиот град Тир, а се добивала од специјален вид полжав. Било потребно да се скрши лушпата на полжавот, да се собере слузта со виолетова боја и да се изложи на сонце одреден временски период. За само еден грам боја биле потребни околу 9.000 полжави. Била толку ретка што вредела речиси како злато.

Долгата традиција продолжила и во средниот век, па на голем број слики владетелите и кралевите можат да се видат со одори кои имаат барем некој виолетов детаљ. Франкискиот крал Карло Велики бил крунисан за цар облечен во виолетова одора, а во средниот век поради проблеми со снабдувањето со нијансата на кралската виолетова, во 1464 година папата Павле II донел декрет во кој на кардиналите им се менува бојата на облекувањето од виолетова во денешната црвена, а пониските слоеви на свештенството ќе носат виолетова, но во значително поевтини нијанси кои биле достапни — што како правило останало и до денес. Бојата станала достапна за сите дури во 1850 година кога првите синтетички бои пристигнале на пазарот.

Виолетова — кралска боја низ историјата

Што е хромотерапија?

Терапија со бои [хрома (гр.) — боја].

Дали верувате дека некои бои можат да му помогнат на нашето тело самостојно да се излечи? Хромотерапијата нè уверува дека боите делуваат на нашето расположение, на физичката и психичката состојба, а со тоа и на нашето здравје. Тоа верување потекнува уште од староегипетските лекари.

На пример:

  • Виолетова — смирува и лекува стрес и несоница
  • Белата боја е како седатив
  • Интензивно сината лекува депресија
  • Жолтата ја стимулира дигестијата и го зголемува апетитот

Хромотерапија — терапија со бои

Ако сте се прашале на кого прв му паднало на памет да измеша две бои — грчкиот филозоф Платон всушност прв открил дека со мешање на две бои може да се добие трета. Сега тоа ни изгледа како сосема нормална работа, но ако се вратиме многу години наназад и се сетиме дека порано секоја боја ја добивале од сув пигмент, а пигментите ги добивале со долги и напорни процеси, воопшто не е чудно што било потребно толку време за да го сфатат мешањето на боите.

Човечкото око разликува најмногу нијанси на зелена боја. Тоа е веројатно една од причините зошто во понудата на бои имаме најмногу зелени нијанси. А тоа е и причината зошто очилата за гледање во мрак се токму со зелена боја.


Најчесто поставувани прашања

Кој го направил тркалото на бои?

Исак Њутн го направил првото тркало на бои во 1706 година. Со експеримент со прекршување на светлината низ призма покажал дека бојата е својство на самата светлина, а не на предметот.

Зошто виолетовата била кралска боја?

Затоа што со векови била исклучително ретка и скапа — се добивала од посебен вид полжав во феникискиот град Тир, а за само еден грам биле потребни околу 9.000 полжави. Затоа ја носеле кралеви и владетели.

Што е хромотерапија?

Хромотерапија е терапија со бои (грч. хрома — боја). Се заснова на верувањето дека боите влијаат на расположението и на физичката и психичката состојба, а со тоа и на здравјето.

Кој прв го открил мешањето на боите?

Грчкиот филозоф Платон прв забележал дека со мешање на две бои може да се добие трета.

Која боја човечкото око најдобро ја разликува?

Човечкото око разликува најмногу нијанси на зелена боја — затоа во понудата и постојат најмногу зелени нијанси.

Читајте понатаму на нашиот блог

Претворете ја теоријата во пракса

Сега кога знаете од каде доаѓа тркалото на бои, време е да го испробате на платно. Изберете бои и почнете да ги мешате вашите нијанси.

Ready to create?

Погледнете ги боите за сликање