Водич за материјали
Мит или вистина: колку се всушност токсични маслените бои?
Накратко: Самите маслени бои речиси и да немаат мирис и се безбедни сè додека не ги внесувате во организмот — претпазливост е потребна само кај пигментите како оловно бела, кадмиум и кобалт. Вистински ризик носат терпентинот, разредувачите и лаковите, чии испарувања можат да бидат штетни. Решението е едноставно: затворајте ги капачињата, проветрувајте ја просторијата, користете ги материјалите умерено, а по желба одбирајте медиуми без растворувачи или маслени бои растворливи во вода.

Честа тема меѓу професионалните сликари и оние кои со сликање се занимаваат како хоби е штетноста на маслените бои. На едните им пречи остриот мирис кој е и тоа како забележлив во ателјеата каде што се слика со маслени бои, на другите не им се допаѓа идејата за работа со токсични материјали воопшто. Меѓу сликарките има и трудници, на некои од нас децата или милениците ни трчкаат околу штафелајот додека сликаме, а некои едноставно се трудат да живеат здраво. Па, дали маслените бои се навистина нешто што треба да се избегнува или не?
Мирисот на маслените бои

Кога луѓето зборуваат за мирисот на маслените бои, тие всушност зборуваат за мирисот на терпентинот кој се користи за разредување на бојата или за миење на четките. Самата маслена боја нема никаков мирис, можеби ќе почувствувате само благ мирис на масло. Таа не е опасна сè додека не ја јадете, иако, кај повеќето од нив нема да биде страшно дури и ако ги проголтате (тоа, се разбира, не е препорачливо).
Направена е од масло и пигменти и речиси сите тие се безбедни; претпазливи би требало да бидете (во смисла да не ги вдишувате и да не ги внесувате со храна) единствено со оловно белата боја, кадмиумот и кобалтот. Значи, сè додека по сликањето уредно ги миете рацете, немате причина за грижа.
Токсичните метали во некои бои навистина не се опасни ако ги користите умерено, но ако не сакате да размислувате за тоа, можете едноставно да ги заобиколувате при купувањето и да користите алтернативни варијанти. На пример, наместо оловно бела или кадмиум боја можете да користите нивни синтетички замени.
Дали испарувањата од терпентинот се штетни?

Единствениот ризик од отровни супстанции е во растворувачите и медиумите кои се користат со маслените бои. Значи, испарувањата од терпентинот се лоши по вашето здравје. Со оглед на тоа што без нив речиси и не може, мора да најдете начин паметно да ги користите ваквите течности — да ги држите капачињата затворени, а прозорците отворени.
Поедини уметници ги користат секој ден без забележливи штетни последици, но секогаш слушајте го својот организам бидејќи може да се случи терпентинот од одреден производител да не ви прија, а други да можете да ги користите најнормално. Ако забележите некои промени како вртоглавица или мачнина додека сликате или по сликањето, шишето со терпентин или друг растворувач што сте го користеле во таа прилика сепак одложете го или подарете му го на некој кому ќе му биде од корист, бидејќи вам, дефинитивно, не ви е од корист.
Кога сакате целосно да ги избегнете штетните испарувања, можете да бирате медиуми без растворувачи во себе или едноставно да земате маслени бои кои се сами по себе потечни и на кои разредувањето честопати не им е ни потребно. Такви се, на пример, Rembrandt боите.
Исто така, избегнете непотребно изложување на штетни материи така што четките ќе ги миете надвор, на отворено, а во текот на сликањето можете само да ги бришете во крпа или салфетки, така нема да морате на масичката да држите отворена тегла со терпентин. Повеќе за самиот растворувач прочитајте во текстот Вечна дилема: терпентин или ленено масло.
Токсичност на лаковите

Сликата е потребно и да се лакира, како што советуваат реставраторите. Но, повеќето лакови во себе содржат растворувачи што значи дека и нивните испарувања се штетни, па ако сакате својата слика да ја лакирате, секогаш правете го тоа на отворено или барем со отворени прозорци, а потоа просторијата добро проветрете ја.
Бидете паметни и трпеливи при купувањето и бирајте лакови со низок степен на токсични испарувања и мирис. Во краен случај, можете да одлучите своите слики да не ги лакирате, некои од сликарите тој чекор го избегнуваат бидејќи едноставно не им се допаѓа како изгледа лакираната слика. Дали лакирањето е воопшто неопходно, разгледуваме во текстот Дали е лакирањето на слики неопходно.
Маслени бои кои се раствораат со вода и нивните добри страни

Кога не сакате да се откажете од маслените бои, а мирисот на терпентинот и сè што е нездраво што тој го носи со себе ви пречи, можеби маслените бои растворливи во вода, како оние од серијата Cobra на брендот Royal Talens, се добро решение за вас. Кога нив ги користите, четките ги чистите само со вода, а за разредување на бојата и други ефекти постојат посебно направени медиуми кои исто така се без растворувачи во себе, а и сликата би ја лакирале со лакови од оваа серија.
Голем број сликари успешно и задоволно создаваат со вакви бои, што зборува дека нивното постоење е оправдано. Доколку сакате да дознаете многу повеќе за својствата и пигментите на овој тип бои, погледнете го текстот Маслени бои: својства и основни пигменти.
На крајот, лесно е да се работи безбедно и да се избегнат токсичните материи., така што тие не би требало и не би смееле да бидат причина поради која бегате од маслените бои. Тука се две основни правила: првото е да не заборавите да го вратите капачето на шишето кога користите терпентин или други разредувачи, а второто е да ги користите умерено и редовно да ја проветрувате просторијата во која сликате. Како што видовте, постојат начини целосно да се избегне контакт со нив. Истражувајте и разменете искуства со други сликари – сигурно ќе најдете начин да уживате во сликањето со масло без грижи.
Најчесто поставувани прашања
Дали маслените бои сами по себе се токсични?
Самите маслени бои речиси и да немаат мирис и не се опасни сè додека не ги внесувате во организмот — направени се од масло и пигменти кои се главно безбедни. Претпазливост е потребна само кај оловно белата, кадмиумот и кобалтот, а и таму се достапни синтетички замени. Доволно е по сликањето уредно да ги измиете рацете.
Што всушност го создава оној силен мирис во ателјето?
Мирисот не доаѓа од бојата, туку од терпентинот и разредувачите кои се користат за разредување на бојата и миење на четките. Нивните испарувања се штетни, па затоа треба да се користат умерено, со затворено капаче и отворен прозорец.
Како безбедно да користам терпентин и лакови?
Држете ги капачињата затворени, прозорците отворени и просторијата редовно проветрувајте ја. Лакирајте ги сликите на отворено или покрај отворен прозорец и бирајте лакови со низок степен на токсични испарувања. Ако почувствувате вртоглавица или мачнина, престанете да го користите тој производ.
Постојат ли маслени бои без растворувачи?
Да. Маслени бои растворливи во вода (на пример серијата Cobra на брендот Royal Talens) се мијат и разредуваат со вода, а ги придружуваат и медиуми и лакови без растворувачи. Тоа е одлично решение ако ви пречи мирисот на терпентинот.
Можам ли да сликам со масло ако во куќата има деца, миленици или сум бремена?
Можете, со мерки на претпазливост: бирајте бои без токсични пигменти, користете медиуми без растворувачи или маслени бои растворливи во вода, добро проветрувајте и држете ги материјалите подалеку од дофат на деца и миленици. Така ризикот го сведувате на минимум.
Читајте понатаму од нашиот блог
- Маслени бои: својства и основни пигменти
- Вечна дилема: терпентин или ленено масло
- Дали е лакирањето на слики неопходно
- Што значат ознаките на тубите со сликарски бои
Сликајте со масло — безбедно и без грижи
Затворете го капачето, отворете го прозорецот и бирајте ги материјалите паметно. Токсичноста не мора да биде причина да се откажете од маслените бои.
Ready to create?
Изберете го ARTMiE во Google и нашите статии ќе се појавуваат почесто во Вашите резултати од пребарувањето.