Светот на уметноста и инспирација

Технологијата денес ни нуди неверојатни можности за креативност.

Она што некогаш беше многу потежок процес, денес е поедноставено со разни механизми. Една од овие техники од минатото е чинот на создавање копии или различни уметнички отпечатоци. Најтешката работа при денешното копирање е веројатно само притискање на копчето на тастатурата и чекањето печатачот да се загрее.

Луѓето во минатото, сепак, немаа такви погодности. Користеа рачни методи за правење отпечатоци – главно техниката позната како ситопечат.

Што е ситопечат?

Најстарата препознатлива форма на ситопечат се појавила пред повеќе од 1000 години во Кина за време на владеењето на династијата Сонг.

Процесот полека се развивал до употреба на фина ткаенина растегната преку рамка. Мрежата од ткаенина понекогаш била направена од свила, што довело до алтернативното име на техниката „silk screen printing“ (свила – англ. silk) – на македонски ситопечат.

Од своето настанување, технологијата речиси и да не се променила: уметниците ги пренесуваат своите уметнички дела со потиснување на мастило или боја низ мрежата со помош на ракел, на различни површини како хартија, ткаенина, па дури и дрво. На дрво се печати една боја одеднаш, па затоа за создавање повеќебојна слика мора да се користат неколку „екрани“.

Истражувавме кои можности и видови бои, освен специјално наменетите, можат да се користат за ситопечат.

Некои уметници препорачуваат и поретки акрилни бои, во кои се додаваат неколку капки средство за забавување на сушењето на акрилната боја. Ова е неопходно бидејќи акрилните бои се сушат пребрзо за да се стигне да се направи потребниот број копии. Може да се користи и мастило или боја за линорез.

Основата е бојата што ја користиш да може да се разредува со вода. Исто така, добро е да набавиш шишенце со распрскувач, кое сигурно ќе го цениш во текот на творењето. Ова се препораки од современите уметници, а сега да погледнеме во историјата на настанувањето на оваа модерна техника.

Во текот на шеесеттите години на минатиот век, американските уметници, како Рој Лихтенштајн и Енди Ворхол, ја популаризираа оваа техника користејќи ја за масовно создавање графики во јасни бои. Нивната уметност го означи почетокот на движењето Поп Арт и во суштина крајот на апстрактниот експресионизам. Од периодот на Поп Арт, современите уметници продолжуваат да го користат ситопечатот како медиум за изработка на инспиративни уметнички дела.

Енди Ворхол

Можеби најпознатиот уметник во историјата, поп-уметникот Енди Ворхол, првпат ја користел оваа техника во шеесеттите години. Ворхол е познат по тоа што изработувал шаблони од фотографии на портрети на познати личности и ги пренесувал од „сребрениот екран“ со помош на ситопечат на хартија, користејќи јасни и контрастни бои.

Една од првите и најпознатите серии беше неговиот отпечаток на Мерилин Монро, кој настанал врз основа на фотографија од филмот „Нијагара“. Токму тоа го поттикнало уметникот да создава сериски повторувања на истата слика. – без разлика дали станува збор за личност или секојдневен предмет. Обичните предмети како супата од марката Кембел добија светска слава само благодарение на ситопечатот на Ворхол. Како што еднаш рекол Ворхол: „Зар не е и животот само серија слики кои се менуваат со повторувањето?“

Се надевам дека малку ти ја доближив оваа невообичаена техника и дека те заинтересира работата на Енди.

Со почит, твојата пријателка, Сабина.